Sinterklaas in de nieuwkomersklas: feest voor iedereen?

Hij komt, hij komt… Het is bijna zover: Sinterklaas is weer in aantocht!

Bij mij roept dat meteen mooie herinneringen op. Mijn schoentje zetten, pepernoten eten en natuurlijk pakjesavond! Vol spanning liedjes zingen, wachten op het gebons op de deur (bedankt buurvrouw!) en daarna de hele avond cadeautjes uitpakken. Genieten!

Als leerkracht beleef ik het Sinterklaasfeest inmiddels op een heel andere manier. Want laten we eerlijk zijn: het is ieder jaar weer een enorme bak werk om alles te regelen.

Maar er is nog iets. In mijn nieuwkomersgroep zie ik ieder jaar weer dat Sinterklaas voor sommige kinderen helemaal niet zo leuk is. Ze zijn niet bekend met de traditie, snappen er weinig van en kunnen slecht tegen de onrust die rond het Sinterklaasfeest in de school heerst. 

Moeten we dan maar stoppen met Sinterklaas vieren? Natuurlijk niet!

Juist het Sinterklaasfeest biedt ontzettend veel kansen voor nieuwkomers. Maar dat betekent wel dat we er bewust mee om moeten gaan. In dit artikel deel ik mijn ideeën over hoe we er voor kunnen zorgen dat Sinterklaas ook voor nieuwkomers een leuk feest wordt. 

Sinterklaas? Wie is dat eigenlijk?

Wij zijn zo gewend aan het Sinterklaasfeest dat we soms vergeten hoe vreemd het kan zijn als je het voor de eerste keer meemaakt. Sinterklaas, Piet en het paard zijn symbolen die niet voor iedereen vanzelfsprekend of positief zijn. Trouw heeft een mooi artikel waarin immigranten vertellen hoe zij het Sinterklaasfeest voor het eerst beleefd hebben. Het is een artikel uit 2024, maar het sentiment en het ongemak dat beschreven wordt is nog steeds relevant! Je vindt het artikel hier.

Dat betekent niet dat we deze Nederlandse traditie aan de kant moeten schuiven. Het betekent wél dat we bewust moeten werken aan de voorbereiding van het Sinterklaasfeest, zodat álle kinderen kunnen begrijpen wat er gebeurt.

Want het Sinterklaasfeest biedt juist ontzettend veel kansen in de nieuwkomersklas. Allereerst leren kinderen iets over de Nederlandse cultuur. En als vervolgens de hele school hetzelfde feest viert, creeërt dat een gevoel van saamhorigheid.

Daarnaast is Sinterklaas een mooie aanleiding om het over andere tradities te hebben. Want vieren de kinderen thuis eigenlijk een feest waarbij ze cadeautjes krijgen? Welke feesten vieren ze thuis? Wat eten ze dan? Dragen mensen speciale kleding? Zijn er liedjes?

Het Sinterklaasfeest biedt ook volop kansen voor taalontwikkeling! De specifieke woordenschat die er bij hoort, maar ook de liedjes, verhalen, prentenboeken, gesprekken en 1001 Sint knutsels bieden volop mogelijkheden om met taal bezig te zijn.

Maar, zoals ik al zei, een goede voorbereiding is onmisbaar. Hier deel ik een aantal dingen die ik in mijn nieuwkomersgroep doe.

1. Leg uit wie Sinterklaas is

Dit klinkt misschien als een open deur, maar neem hier echt de tijd voor. Vertel niet in één keer het complete Sinterklaasverhaal met alle tradities die erbij horen. Voor een kind dat én de taal nog aan het leren is én het feest niet kent, is dat behoorlijk veel informatie.

Bouw het stap voor stap op. Wie is Sinterklaas? Hoe ziet hij eruit? Wie zijn de Pieten? Waarom zetten kinderen hun schoen? Wat gebeurt er tijdens het Sinterklaasfeest op school? Gebruik daarbij vooral veel visuele ondersteuning. Laat afbeeldingen zien, gebruik voorwerpen, filmpjes en natuurlijk prentenboeken.

Er zijn ontzettend veel leuke prentenboeken over Sinterklaas. Door samen zo’n boek te bekijken en voor te lezen, kunnen kinderen op een veilige manier kennismaken met het verhaal. De afbeeldingen geven extra context en je kunt belangrijke woorden steeds opnieuw laten terugkomen.

En vergeet de thuistaal niet! Misschien kennen kinderen een vergelijkbaar feest of figuur uit hun eigen land. Laat ze daarover vertellen, tekenen of – als dat nodig is – eerst in hun eigen taal over nadenken. Zo wordt Sinterklaas niet alleen een lesje over onze traditie, maar ontstaat er verbinding met tradities die de kinderen al wel kennen. 

2. Geef kinderen de taal om mee te kunnen doen

Als we willen dat nieuwkomers mee kunnen doen met het Sinterklaasfeest, moeten we ze de taal geven die daarvoor nodig is. Bied de woordenschat aan die bij dit feest hoort. In mijn webshop vind je een Sinterklaas spelletjes pakket om deze woordenschat op diverse manieren aan te bieden en spelenderwijs te oefenen. 

3. Wees je bewust van de thuissituatie

Niet alleen voor kinderen kan het Sinterklaasfeest één groot vraagteken zijn. Dat geldt natuurlijk ook voor ouders die het feest niet kennen. Informeer ouders daarom vooraf over wat jullie op school gaan doen. Leg kort uit wat het Sinterklaasfeest inhoudt, wanneer jullie het vieren en wat er op school zal gebeuren.

 

Speciaal hiervoor heb ik een video gemaakt waarin ik uitleg wie Sinterklaas is. Kinderen kunnen deze thuis samen met hun ouders bekijken. Je vindt de video ‘Wie is Sinterklaas?’ op mijn YouTube-kanaal. Er is ook een Engelstalige versie.

In mijn groep maak ik ook altijd de keus om gewoon eerlijk tegen kinderen te zeggen dat het niet echt is. Ik laat mijn leerlingen via prentenboeken kennis maken met Sinterklaas en vertel er direct bij dat het een verhaal is waar een feest bij hoort dat we vieren op school. Ik benoem wel dat kleine kinderen wél graag geloven dat het echt is, en dat ze dit geheim dus niet mogen verklappen aan andere kinderen. 

Dat doe ik bewust omdat ik weet dat het thuis niet gevierd wordt. Waarom zou ik mijn leerlingen wijs maken dat ‘goede’ kinderen cadeaus krijgen, als ik al weet dat er voor hen thuis geen cadeau zal zijn? 

4. Maak het feest voorspelbaar

De Sinterklaasviering is bedoeld als feest, maar mijn ervaring is dat het totaal afwijken van routines voor veel kinderen helemaal niet leuk is. Ze hebben juist behoefte aan houvast en voorspelbaarheid! 

Maak daarom vooraf duidelijk wat er gaat gebeuren. Ik hang voor het Sinterklaasfeest gewoon een dagplanning op het bord. Dit doe ik de middag ervoor samen met de kinderen. We lopen samen de planning door en ik leg gelijk uit wanneer Sinterklaas komt, hoe ons bezoek aan Sinterklaas eruit ziet, wanneer we ons cadeautje krijgen en wat we in de klas allemaal doen. 

Dus… Moeten we het Sinterklaasfeest aanpassen voor nieuwkomers?

Nee. Maar we kunnen er wel voor zorgen dat we bewuste keuzes maken in de voorbereiding om er voor te zorgen dat alle leerlingen begrijpen wat er gebeurt, weten wat er van hen verwacht wordt en de woordenschat hebben om daadwerkelijk mee te kunnen vieren. 

Leg uit. Maak zichtbaar. Geef taal. Verbind met de thuissituatie. Zorg voor voorspelbaarheid. En misschien wel het belangrijkste: wees nieuwsgierig naar wat kinderen zelf meenemen.

Want uiteindelijk gaat het niet alleen om kinderen kennis laten maken met Nederlandse tradities. Het gaat er ook om dat zij voelen dat er binnen die nieuwe omgeving ruimte is voor hún verhalen, talen en tradities.

En dan kan Sinterklaas inderdaad een feest voor iedereen worden!