Stel je voor: je hebt een boek aangeboden in de klas. Je hebt aandacht besteed aan woordenschat, iedereen begrijpt het verhaal en sommige kinderen kunnen het zelfs navertellen! Jee! Toch ben je niet tevreden. Is dit het nou? Je wilt eigenlijk meer. Begrijpend luisteren, of begrijpend lezen, gaat toch echt een stapje verder dan weten waar het verhaal over gaat.
Een valkuil in het nieuwkomersonderwijs is dat het lesaanbod wordt aangepast aan het taal niveau; de teksten en verwerkingsactiviteiten worden versimpeld om het toegankelijk te maken voor beginnende taalleerders. Hoewel begrijpelijk, is het ook belangrijk om er voor te zorgen dat niet het hele lesaanbod té simpel wordt en geen uitdaging biedt. Maarja, hoe combineer je uitdagende activiteiten met beperkte taalvaardigheid van nieuwkomers?
Een manier om dit te doen is om gericht ondersteuning te bieden, waarmee je kinderen in staat stelt om wél uitdagende activiteiten te doen in de klas. Dit soort ondersteuning wordt ‘scaffolding’ genoemd. Ik schreef eerder dit blog over wat scaffolding precies is en hoe je het kunt toepassen in de klas.
Taxonomie van Bloom
Naast het bieden van scaffolding, is het ook goed om na te gaan welke soort activiteiten of vraagstellingen je als leerkracht opneemt in je aanbod. Als je dit voor jezelf helder hebt, kun je er voor zorgen dat je ook aandacht besteedt aan het zogenaamde hoger orde denken. De taxonomie van Bloom kan hierbij helpen.
De taxonomie van Bloom is een model dat in 1956 is ontwikkeld door Benjamin Bloom en zijn collega’s om onderwijsdoelen te classificeren. In 2001 werd de taxonomie herzien onder leiding van de Amerikaanse onderwijspsycholoog Lorin Anderson. Deze nieuwe versie omvat zes denkniveaus: onthouden, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creëren. De eerste drie niveaus bestaan uit vaardigheden van zgn. ‘lager orde denken’, de bovenste drie denkniveaus vallen onder ‘hoger orde denken’. In de afbeelding hier onder zie je de 6 denkniveaus.
Je kunt de taxonomie van Bloom toepassen op begrijpend lezen om leesbegrip te bevorderen door leerlingen ook diepere lagen van de tekst te laten onderzoeken.
Kritiek
Er is echter ook kritiek op het model. Ten eerste ontstaat de indruk dat er een volgorde of hiërarchie is tussen de verschillende onderdelen; van ‘simpel’ onthouden naar ‘complex’ creëren. Dit zou betekenen dat je voor elk denkniveau de onderliggende vaardigheden moet beheersen. Om te kunnen toepassen moet je dan dus kunnen begrijpen en onthouden. Volgens de Amerikaanse onderwijswetenschapper Robert Marzano (2000) is dit simpelweg niet waar voor de vaardigheden die zijn opgenomen in de taxonomie. In de praktijk kun je bijvoorbeeld eerst informatie analyseren om het daarna te kunnen begrijpen.
Bovendien is niet altijd duidelijk in welke categorie lesdoelen precies passen. Activiteiten kunnen door verschillende leerkrachten in verschillende categorieën geplaatst worden, of passen niet precies binnen de lijntjes van één categorie (Soozandehfar & Adeli, 2016).
Ondanks de kritiek blijft het wel een handig hulpmiddel voor leerkrachten om hun aanbod te evalueren. Zoals Soozandehfar en Adeli ook schrijven:
“Those teachers who keep a list of question prompts relating to the various levels of Bloom’s Taxonomy undoubtedly do a better job of encouraging higher-order thinking in their students than those who have no such tool” (p. 3)
Aan de slag in de klas!
Door bewust gebruik te maken van de taxonomie van Bloom, kun je ook nieuwkomers uitdagen om dieper over een tekst na te denken. Hoewel het model niet perfect is, helpt het je om je aanbod te evalueren en af te stemmen op verschillende denkvaardigheden. Zo kun je verder gaan dan enkel begrijpen en leerlingen laten analyseren, evalueren en zelfs creëren.
Wil jij ook aan de slag met verdiepende vragen bij een voorleesboek?
Download de Bloom-poster met voorbeeldvragen per denkniveau!
Vul je naam en e-mailadres in, en je ontvangt hem gratis in je mailbox.
Bronnen
- Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives: Complete Edition. New York: Longman.
- Marzano, R. J. (2000). Designing a new taxonomy of educational objectives. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
- Soozandehfar, S.M.A. & Adeli, M.R. ( 2016). A Critical Appraisal of Bloom’s Taxonomy. American Research Journal of English and Literature(ARJEL) Vol. 2, pp. 1-9